Märklin 38012 - Stoomlocomotief 12.11, ÖBB, III, geluid, mfx+, AC, spoor H0

Märklin 38012 Sneltrein-stoomlocomotief met aanhangtender, serie 12.11 van de ÖBB

De „Koningin van de Westbahn“ als volledig nieuw ontwerp

Met de serie 12.11 voegt Märklin voor het eerst een van de meest indrukwekkende stoomlocomotieven van Europa, met een omgebouwde tender uit de serie 9184, toe aan het H0-assortiment. Het model is een volledig nieuw ontwerp en overtuigt door een bijzonder filigrane metalen constructie met een groot aantal realistisch weergegeven details aan de ketel, het frame en de bestuurderscabine. Ook het onderstel onder de bestuurderscabine is zo realistisch mogelijk nagebouwd.

Voorbeeld

Het model is een weergave van de sneltrein-stoomlocomotief 12.11 met aanhangtender van de Oostenrijkse Spoorwegen (ÖBB) in de bedrijfstoestand van het jaar 1952. Kenmerkend zijn het tweelichtige kopsein met kleine DRG-lantaarns, de grote windschermplaten, de lange koepelbekleding, de gesloten voorbouw en de omgebouwde tender van de serie 9184.

Model in detail

• Digitale mfx+-decoder uit de Märklin Spielewelt met uitgebreide licht- en geluidsfuncties
• Geregelde hoogvermogensaandrijving met vliegwiel in de ketel
• Eén as aangedreven, drie andere assen meegedreven via koppelstang, gripbanden voor hoge trekkracht
• Locomotief en tender grotendeels van metaal
• Standaard ingebouwde rookgenerator met snelheidsafhankelijke, dynamische rookuitstoot
• Rijrichtingsafhankelijk wisselend tweelichts kopsein, conventioneel in bedrijf en digitaal schakelbaar
• Verlichting in de bestuurderscabine en flikkerende vuurhaarden afzonderlijk digitaal schakelbaar
• Onderstelverlichting digitaal schakelbaar
• Onderhoudsvrije warmwitte en rode lichtdioden (LED's)
• Bufferopslag voor stabiele werking
• Korte koppeling met kinematica tussen locomotief en tender, op de tender een kinematisch geleide korte koppeling met NEM-schacht
• Bufferhoogte op locomotief en tender volgens NEM
• Minimale berijdbare bochtstraal 360 mm
• Beschermbuizen voor zuigerstangen en remslangen worden meegeleverd
• Lengte over buffers ca. 25,4 cm

Bijpassende accessoires

Een bijpassende set personenrijtuigen vindt u in het Märklin H0-assortiment onder artikelnummer 42525. De gelijkstroomuitvoering van dit model is verkrijgbaar in het Trix H0-assortiment onder artikelnummer 25012.

Geschiedenis van de serie 12: een meesterwerk uit Floridsdorf

Na de Eerste Wereldoorlog herstelde Oostenrijk zich slechts langzaam, en de spoorwegen speelden een sleutelrol bij de wederopbouw. Met name de Westbahn Wenen – Salzburg gold als de belangrijkste hoofdlijn van het land en moest snel worden geëlektrificeerd. In 1927 legden de Bundesbahnen BBÖ dit plan echter stil, omdat men dacht met voldoende krachtige stoomlocomotieven de kostbare elektrificatie te kunnen vermijden.

Nog in datzelfde jaar kregen de locomotieffabrieken in Floridsdorf en Wiener Neustadt de opdracht om prototypes te ontwikkelen die met zware sneltreinen dezelfde reistijden moesten halen als bij elektrische tractie. Het resultaat waren twee varianten van een krachtige sneltreinlocomotief met de asopstelling 1'D2'. Uiteindelijk heeft de tweecilindervariant uit Floridsdorf de overhand gekregen ten opzichte van de driecilindermachine uit Wiener Neustadt.

Het resultaat was een meesterwerk van ingenieurskunst met maar liefst meerdere superlatieven: met bijna 3000 PS was het de krachtigste sneltrein-stoomlocomotief van Europa en tegelijkertijd de grootste stoomlocomotief die ooit in Oostenrijk werd gebouwd. De enorme, hoog geplaatste ketel en de naar boven gewelfde bestuurderscabine gaven haar een buitengewoon robuust uiterlijk. Met een lengte van 4,25 meter beschikte het type, dat aanvankelijk als serie 214 werd aangeduid, bovendien over de langste aandrijfstangen ter wereld. Tijdens testritten bereikte de 214.13 met 155 km/u de hoogste snelheid die ooit door een Oostenrijkse stoomlocomotief werd gehaald.

De wereldwijde economische crisis verhinderde een grotere aanschaf: tussen 1928 en 1936 werden er slechts 13 exemplaren gebouwd. Omdat de elektrificatie van de Westbahn bleef stagneren, schitterden de locomotieven daar dag in dag uit met snelle lange ritten voor zware sneltreinen en kregen ze al snel van de spoorwegarbeiders de eretitel „Koninginnen van de Westbahn“. Daar veranderde ook onder het beheer van de Reichsbahn niets aan; vanaf 1938 kregen de locomotieven de serienummer 12, die later werd gehandhaafd.

Na 1945 zette de ÖBB consequent in op volledige elektrificatie, waarbij de Westbahn de hoogste prioriteit genoot. Eind 1952 bereikte de bovenleiding Wenen, en op 3 januari 1953 verliet de laatste sneltrein, getrokken door een locomotief van de serie 12, het Westbahnhof. Enkele locomotieven werden nog ingezet op de Südbahn naar Graz, maar ze waren niet ontworpen voor de steile en bochtige Semmering-lijn, waardoor deze inzet al snel werd beëindigd. Vanaf 1956 stonden alle 13 locomotieven geconserveerd in Weense stookhuizen, in de hoop op een koper. De toekomst behoorde echter toe aan diesel- en elektrische tractie, en zo werden de afgedankte „koninginnen“ in 1961/62 gesloopt. Alleen de 12.10 bleef bewaard in het Technisch Museum in Wenen. In 1985 verwierf de Oostenrijkse Vereniging voor Spoorweggeschiedenis (ÖGEG) bovendien de Roemeense replica onder licentie 142.063, die vandaag de dag als 12.14 herinnert aan de glorietijd van de stoomtreinen.

Technische gegevens in één oogopslag