Modelspoor schalen bepalen hoe groot je treinen en landschap zijn. In deze gids lees je alles over de verschillende schalen, hun kenmerken en welke schaal het beste bij jou past.
Wie wil beginnen met modelspoor of wil overstappen naar een andere schaal, moet eerst kijken naar de beschikbare ruimte. De grootte van je modelspoorbaan bepaalt namelijk in hoge mate welke schaal geschikt is.
Daarnaast spelen ook andere factoren een rol:
Op deze pagina vind je een overzicht van de belangrijkste modelspoor schalen met hun eigenschappen, voordelen en aandachtspunten. Zo kun je een weloverwogen keuze maken.
Een modelspoor schaal geeft de verhouding aan tussen het model en de echte trein.
Jouw keuze voor de schaal bepaalt hoe groot je treinen en landschap zijn.
Voorbeeld bij h0: 1:87 → 1 cm in model is 87 cm in werkelijkheid. Omgekeerd: 1 meter in het echt is ongeveer 1,15 cm in model.
Dit zijn de meest gangbare modelspoor schalen waarvoor materiaal goed verkrijgbaar is. Bekijk alle modelspoor schalen.
| Schaal | Verhouding | Spoorbreedte | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| G | 1:22,5 | 64 mm | Erg geschikt voor een tuinbaan, de officiële benaming voor deze schaal is II. |
| 1 | 1:32 | 45 mm | Door het grotere formaat vallen de fijne details extra op. |
| 0 | 1:45 | 32 mm | In deze schaal wordt veel aan zelfbouw gedaan. |
| h0 | 1:87 | 16,5 mm | De helft van 0, dus uitgesproken als half-nul. Dit is de meest populaire schaal. |
| TT | 1:120 | 12 mm | TT, staat voor "Table Top". Er is steeds meer verkrijgbaar in deze schaal. |
| N | 1:160 | 9 mm | Populair voor kleinere ruimtes, er is veel verkrijgbaar in deze schaal. |
| Z | 1:220 | 6,5 mm | Zeer compact, voor het rijdend materieel ben je vooral aangewezen op Märklin. |
Schaal h0 modelspoor (1:87) is wereldwijd de populairste schaal. De combinatie van detail, rijeigenschappen en verkrijgbaarheid van accessoires maakt h0 voor veel modelspoorders de ideale keuze.
Kenmerken van h0 modelspoor:
Binnen h0 modelspoor bestaan twee stroomtypes:
2-rail gelijkstroom (DC): de twee rails zijn elektrisch gescheiden. De ene rail voert stroom aan, de andere voert stroom af. Dit systeem wordt gebruikt door de meeste fabrikanten. Bij een baan met keerlussen zijn speciale schakelingen nodig om kortsluiting te voorkomen.
3-rail wisselstroom (AC): tussen de rails zitten contactpuntjes. De locomotief maakt via een sleepcontact verbinding waardoor er betrouwbare stroomafname is en ieder baanplan (inclusief bijvoorbeeld keerlussen) mogelijk is. De bekendste fabrikant van het 3-rail systeem is Märklin.
Let bij aanschaf altijd op of een model geschikt is voor DC (gelijkstroom) of AC (wisselstroom). Locomotieven en treinstellen zijn vaak om te bouwen, maar dat vereist technische kennis. Wagens en rijtuigen zijn eenvoudiger aan te passen via andere wielstellen.
TT modelspoor (1:120) staat voor Table Top. Deze schaal was lange tijd populair in Oost-Duitsland en maakt de laatste jaren een duidelijke comeback.
Voordelen van TT modelspoor:
Met N-schaal modelspoor (1:160) kun je op dezelfde oppervlakte een veel grotere modelspoorbaan realiseren dan bij h0.
Vergeleken met h0 heb je voor een vergelijkbare baan ongeveer een kwart van de oppervlakte nodig. Dit maakt N-schaal bijzonder geschikt voor:
Er zijn diverse merken die N-schaal modellen produceren en het aanbod aan accessoires is ruim.
Z-schaal modelspoor (1:220) is de kleinste gangbare schaal. Deze schaal werd in 1972 geïntroduceerd door Märklin.
Kenmerken van Z-schaal:
De beste modelspoor schaal hangt af van:
Algemene richtlijn:
| Schaal | Verhouding | Ruimtebehoefte | Detailniveau | Populariteit |
|---|---|---|---|---|
| h0 | 1:87 | Gemiddeld | Hoog | Zeer hoog |
| TT | 1:120 | Klein | Goed | Stijgend |
| N | 1:160 | Klein | Goed | Hoog |
| Z | 1:220 | Zeer klein | Fijn detail | Niche |
Wil je meer weten over de techniek achter modelspoor, digitaal rijden of de kosten van een modelspoorbaan? Bekijk dan ook onze uitgebreide gids over modelspoor en ontdek welke schaal het beste bij jouw plannen past.